Fatih'te Çilingir: Kepenk, Cam Kapı, Barel ve Gece Kapı Açma

Ticaretin kapıları: kepenk, cam kapı, han odası

Fatih'te kapı ve kilit işlerinin önemli bir kısmı evlerden değil, iş yerlerinden çıkıyor. Eminönü ve Tahtakale'deki dükkânlar, Kapalıçarşı çevresindeki hanlar, Laleli ve Aksaray'daki oteller ile toptancılar gün boyu açılıp kapanan kapılarla çalışıyor. Mercan ve Beyazıt çevresindeki hanlarda dükkânlar küçük ve bitişik olduğu için çalışırken yandaki dükkânların işini aksatmamaya dikkat ediyoruz. Bu kadar sık kullanılan kilit eninde sonunda yoruluyor. Kepenk kilidi zor dönmeye başlıyor, cam kapının kilidi tam oturmuyor, anahtar kopyası çoğaldıkça kimin elinde kaç anahtar olduğu bilinmez hâle geliyor.

Kepenk ve cam kapı kilitlerini yerinde değiştiriyoruz. Çalışanı değişen ya da anahtarı kaybolan dükkânlarda barel değişimi en pratik yol. İş yerinin açılış saatini aksatmamak için bu işleri çoğunlukla sabah erken ya da kapanıştan sonra, randevuyla yapıyoruz. Nakit ve evrak saklanan yerler için çelik kasa satıyor, yerine kuruyoruz; şifresi unutulan ya da anahtarı kaybolan kasaları da açıyoruz.

Cam kapı kilitlerinin çoğu camı sökmeden değiştirilebiliyor. Kepenkte ise kilit kadar rayın durumu da belirleyici: kilit sağlam olduğu hâlde ray eğrilmişse kepenk yine kilitlenmez. Böyle bir durumda sorunun kilitte değil kepenkte olduğunu, bir kepenk ustasına görünmesi gerektiğini açıkça söylüyoruz.

Balat'tan Aksaray'a ev kapıları

Balat, Fener tarafı, Ayvansaray, Zeyrek ve Çarşamba çevresinde eski binalar çok. Bu binalarda kapının kendisi de korunmaya değer olabiliyor. Kilidi söküp yenisini takarken kapıya yeni yuva açmamaya, mevcut ölçüye uyan bir model bulmaya çalışıyoruz; uygun model yoksa bunu işe başlamadan söylüyoruz. Apartman dairelerinde ise iş genellikle çelik kapı kilidi ve barelden ibaret. Balat ve Fener'in yokuşlu, dar sokaklarında araçla kapının önüne kadar gelemediğimiz oluyor; malzemeyi elde taşıdığımız için kapının tipini önceden öğrenmek doğru parçayı yanımıza almamızı sağlıyor.

Tünelden çıkıp yarımadaya

Maltepe'den Fatih'e çoğu zaman Avrasya Tüneli ile geçiyoruz. Tünelden Kazlıçeşme'de çıkıp Kennedy Caddesi'nden Yenikapı ve Kumkapı tarafına ilerlemek, Avrupa yakasının pek çok ilçesine göre işimizi kolaylaştırıyor. Yine de tünel girişindeki yoğunluk ve yarımadanın dar sokakları süreyi etkiliyor; Sultanahmet ve Eminönü'nde aracı kapının önüne yanaştıramadığımız yerler de var. Acil kapı açma çağrısında bu yüzden saati ancak yolun durumuna baktıktan sonra söylüyoruz. Tünel gece de açık; nöbetçi çilingir çağrılarında geç saatlerde Fatih'e geçiş çoğu zaman gündüzden daha rahat oluyor.

Kapıyı önce kilide zarar vermeden açmayı deneriz ve ücret iş başlamadan konuşulur. Ev ya da dükkân sahibi olduğunuzu gösteren kimliği veya belgeyi kapı açılmadan görmek isteriz; belge içerideyse kapı açıldıktan sonra kontrol ederiz.